Bù dao trong phay CNC đối với người kỹ thuật viên, nhất là những người mới bắt đầu là vấn đề quan trọng cần nắm vững. Đây là một trong những kỹ thuật quan trọng nhằm tối ưu hoá quy trình gia công, giảm thiểu sai sót và đảm bảo độ chính xác. Cùng tìm hiểu về kỹ thuật bù dao trong phay CNC trong bài viết dưới đây
Bù dao trong phay CNC là gì?
Bù dao trong phay CNC là quá trình điều chỉnh các thông số liên quan đến dụng cụ cắt (dao phay) nhằm đảm bảo đường chạy dao đúng theo tiêu chuẩn kích thước và hình dạng của chi tiết gia công. Nhờ áp dụng kỹ thuật này, giúp giảm thiểu sai số do các yếu tố chủ quan như dao mòn, sai lệch kích thước sao, sai lệnh lập trình…
Có 2 dạng bù dao trong phay CNC gồm:
- Bù bán kính dao: G41, G42 giúp điều chỉnh đường chạy dao theo bán kính của dao phay nhằm đảm bảo đường cắt chính xác tuỳ theo biên dạng của chi tiết.
- Bù chiều dài dao: G43, G44 giúp điều chỉnh vị trí dao theo trục Z, giúp đảm bảo độ sâu cắt chính xác đáp ứng yêu cầu kỹ thuật.
Các mã lệnh bù dao trong phay CNC
Để thực hiện lệnh bù dao trong phay CNC thường sử dụng 2 mã G-code khác nhau tuỳ theo hướng cắt. G41 là bù bán kinh dao về bên trái và G42 là bù dao hướng cắt bên phải. Thông thường, trên máy CNC cần phải sử dụng phay chạy biên, người vận hành cần xem xét kỹ lưỡng trước khi viết chương trình và quyết định hướng chạy dao phù hợp.
Trường hợp muốn huỷ khoảng bù dao, mã lệnh G40 có thể được sử dụng để tắt. Khi muốn kết thúc từng phần của chương trình bằng lệnh G40, nếu cần quay ngược lại để sử dụng công cụ, máy sẽ không áp dụng lệnh G41 hay G42 trừ trường hợp được yêu cầu sau khi đã thay đổi công cụ.
Các bước thực hiện bù dao trong phay CNC
Để thực hiện bù dao trong phay CNC hiệu quả, người vận hành cần tuân theo các bước sau:
- Bước 1: Xác định bán kính và chiều dài dao dựa trên thông số thực tế (có thể đo bằng thước hoặc cảm biến dao)
- Bước 2: Nhập giá trị bù dao vào bảng điều khiển trên máy CNC
- Bước 3: Lập trình mã lệnh G41/G42 hoặc G43/G44 đúng theo hướng chạy dao
- Bước 4: Kiểm tra quỹ đạo dao qua mô phỏng (Simulation)
- Bước 5: Chạy thử trước khi gia công chính thức
- Bước 6: Theo dõi và điều chỉnh trong quá trình chạy thực tế
Để thay đổi dụng cụ cắt trong mã lệnh bù trừ dao, có thể áp dụng các mã lệnh sau:
Lệnh G42 P5.0
Khi sử dụng tham số “P”, chúng ta có thể áp dụng bù dao với một giá trị cụ thể, chẳng hạn như ví dụ này là 5mm. Cách làm này thường được ứng dụng trên các máy CNC nhỏ hoặc máy bào có trang bị bộ định tuyến, vì nó không tích hợp sẵn công cụ định tuyến.
Lệnh G42 X5.0
Một phương pháp khác là sử dụng tham số “X” để thiết lập giá trị bù dao tương tự. Tùy vào hệ điều khiển CNC, cả hai cách dùng P hoặc X đều cho phép xác định khoảng cách cần bù cho dao cắt phù hợp.
Lệnh G42
Trên các hệ thống CNC hiện đại có bảng công cụ tích hợp trong bộ điều khiển, việc bù dao thường chỉ cần thực hiện đơn giản bằng lệnh G42 (hoặc G41) mà không cần chỉ rõ giá trị cụ thể trong dòng lệnh.
Có thể thấy ở các dòng máy công nghiệp lớn, dữ liệu về bán kính dao thường được nhập trực tiếp vào bảng công cụ trong quá trình thiết lập máy. Khi chương trình CNC gọi dụng cụ cắt, máy sẽ tự động tìm kiếm và truy xuất thông tin liên quan từ bảng công cụ. Lệnh G42 sẽ được dùng để thông báo cho máy biết rằng cần áp dụng bù dao trong quá trình chạy chương trình gia công.
Những lưu ý cần biết khi thực hiện bù dao trong phay CNC
Để thực hiện thao tác bù dao trong phay CNC hiệu quả, người vận hành cần lưu ý kỹ các điều sau đây:
- Nắm vững về các lệnh bù dao
- Đo chính xác bán kính và chiều dài dao
- Chạy thử trước khi cắt thật
- Xác định lại chiều dài
- Cập nhật lại giá trị bù trong bảng Offset
- Kiểm tra tính đồng tâm và độ đảo dao
Kỹ thuật bù dao trong phay CNC là kiến thức cơ bản cần trang bị đối với người vận hành máy CNC. Điều này giúp không chỉ là kiến thức cơ bản mà còn là vũ khí chiến lược giúp nâng cao độ chính xác, giảm lỗi sản phẩm và kéo dài tuổi thọ dao cắt, đem lại các sản phẩm chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu kỹ thuật. Hy vọng những thông tin trên sẽ giúp ích cho quý bạn đọc trong việc nâng cao tay nghề và cải thiện chất lượng sản phẩm.
Nếu cần giải đáp các thắc mắc liên quan hoặc mua máy CNC PMW do TULOCTECH cung cấp, hãy liên hệ ngay cho chúng tôi.
NHÀ PHÂN PHỐI SẢN PHẨM THƯƠNG HIỆU PMW TẠI VIỆT NAM
- Trụ Sở Chính TLT – Hồ Chí Minh:
197 Võ Văn Bích, X. Tân Thạnh Đông, H. Củ Chi, TP. HCM
- Chi Nhánh TLT – Hà Nội:
Km 6 Võ Văn Kiệt, Thôn Đoài, X. Nam Hồng, H. Đông Anh, Thủ đô Hà Nội
- Chi nhánh TLT – Bắc Ninh:
Đ. Lê Thái Tổ, P. Võ Cường, TP. Bắc Ninh (Kế bên Honda, đối diện Toyota)
- Hotline: 1900.98.99.06
