Sai số lặp lại máy CNC là một trong những tiêu chí thường dùng trong gia công CNC để đánh giá độ chính xác về vị trí lặp lại khi gia công trên máy CNC. Bài viết dưới đây của PMW Việt Nam sẽ giới thiệu chi tiết các thông tin về nguyên nhân, cách nhận biết và khắc phục nhanh chóng.
Sai số lặp lại máy CNC là gì?
Trong lĩnh vực gia công cơ khí chính xác, nhất là gia công bằng máy CNC thì sai số lặp lại là một trong những chỉ số rất quan trọng dùng để đánh giá mức độ hiệu quả và khả năng hoạt động của máy này.
Sai số lặp lại máy CNC chính là sai số chênh lệch vị trí khi máy thực hiện cùng một lệnh gia công đến một vị trí nhất định. Ví dụ như nếu trước gia công, bạn lập trình toạ độ di chuyển 2 trục X/Y là 100/50 để gia công hàng loạt. Tuy nhiên, khi gia công chính thức, máy lại dừng mỗi lần ở một vị trí khác nhau, khoảng chênh lệch thường là vài micro, thì đây chính là sai số lặp lại.
Việc dựa vào thông số sai số lặp lại này sẽ giúp đánh giá được mức độ ổn định, hiệu quả của máy. Những máy có sai số lặp lại càng nhỏ, chất lượng sản phẩm càng cao, giảm thiểu phế phẩm.
Phân biệt sai số lặp lại máy CNC và sai số chính xác
Rất nhiều trường hợp nhầm lẫn giữa sai số lặp lại với sai số chính xác, gây nhầm lẫn trong đánh giá hiệu suất hoạt động của máy.
- Sai số chính xác: Đây là khoảng sai lệch giữa vị trí dao khi gia công thực tế so với toạ độ đã được thiết lập. Ví dụ nếu thiết lập thông số dao là X100, dao dừng lại ở vị trí X100.010, có thể xác định sai số chính xác là 0.010mm.
- Sai số lặp lại: Đây là khoảng lệch vị trí khi máy di chuyển đi và về. Ví dụ, dao cắt được thiết lập về vị trí X100, nhưng khi gia công thực tế, dao cụ di chuyển đi và về 10 lần đều dừng tại vị trí 0.002 mm.Từ đó có thể xác định sai số lặp lại là 0.002 mm.
Dựa vào 2 khái niệm này, có thể dễ dàng phân biệt được sai số chính xác thường liên quan đến mức độ chính xác của máy CNC, còn sai số lặp lại thì liên quan đến mức độ ổn định và đáng tin cậy của máy CNC.
Trong gia công thực tế, tiêu chí về sai số lặp lại thường quan trọng hơn vì nó quyết định đến hoạt động của máy và chất lượng sản phẩm. Trường hợp sai số lặp lại máy CNC quá lớn, dao cụ đi lệch xa vị trí ban đầu khiến sai lệch chất lượng sản phẩm và khó bù trừ.
Nguyên nhân gây sai số lặp lại máy CNC
Sai số lặp lại máy CNC rất dễ xảy ra, trên bất kỳ dòng máy CNC nào. Có thể kể đến một số nguyên nhân sau:
1. Hỏng hóc các bộ phận trên máy CNC
- Cơ cấu truyền động có vấn đề như vít me bi bị mài mòn, ray trượt hỏng hóc… tạo ra sai số trong quá trình di chuyển dao cụ.
- Khung máy lỏng, rung lắc mạnh khi gia công làm xuất hiện biến dạng, ảnh hưởng đến sai số lặp lại.
- Hệ thống trục chính và ổ trục xảy ra do mòn ổ bi, rung động trục chính quá lớn.
2. Hệ thống điều khiển phát sinh vấn đề
- Lỗi phần mềm điều khiển CNC
- Hư hỏng encoder hoặc servo dẫn đến phản hồi tín hiệu không chính xác, gây ra sai lệch vị trí lặp lại.
3. Nguyên nhân từ hệ thống dao cụ và đồ gá
- Dao cụ lắp không chuẩn hoặc bị mài mòn sau một thời gian sử dụng
- Đồ gá lỏng lẻo do lắp đặt không chuẩn xác, kẹp phôi sai cách gây rung lắc mạnh trong quá trình gia công
4. Các yếu tố phát sinh từ môi trường gia công
- Thay đổi nhiệt độ: Máy CNC vận hành hoạt động liên tục một thời gian dài sẽ phát sinh ra nguồn nhiệt lớn từ trục chính, gây giãn nở vật liệu và phát sinh sai số lớn.
- Rung lắc từ bên ngoài: Chẳng hạn như rung lắc đến từ các máy tiện, máy dập công suất lớn bên cạnh hoặc các tác nhân khách quan như động đất…
5. Các nguyên nhân từ người vận hành
- Lập trình sai mã G-code hoặc thao tác sai bảng điều khiển
- Hiệu chuẩn thông số sai ngay từ trước khi gia công
- Không bảo trì, bảo dưỡng hoặc thực hiện không đúng quy định.
Cách khắc phục tình trạng sai số lặp lại máy CNC
Để khắc phục tình trạng sai số lặp lại máy CNC, giúp tối ưu khả năng hoạt động của máy CNC, hãy thực hiện theo các bước sau đây:
- Thực hiện kiểm tra và bảo dưỡng định kỳ, bao gồm kiểm tra băng bi, vít mẹ, ray trượt…
- Chọn sử dụng loại dầu mỡ phù hợp, bổ sung dầu đầy đủ
- Thay mới các chi tiết mòn và tinh chỉnh để phù hợp với nhu cầu trước khi nó ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống máy CNC
- Chọn loại đồ gá phù hợp với từng nhu cầu gia công
- Sử dụng đồ gá cứng cáp, khả năng kẹp chặt phôi hiệu quả
- Trước khi gia công, hãy kiểm tra lại các thông số như độ đồng trục, độ phẳng
- Đảm bảo sử dụng chất làm mát phù hợp, đảm bảoduy trì nhiệt độ xưởng trong trạng thái ổn định
- Để máy CNC gia công ở vị trí phẳng, nền cứng, vững chắc…
- Nâng cấp máy CNC, ưu tiên những máy có khả năng tự động bù trừ nhiệt độ và giảm thiểu rung động…
Trên đây là các thông tin về tình trạng sai số lặp máy CNC. Hy vọng đã giúp ích cho quý bạn đọc trong việc tối ưu quy trình gia công CNC, giảm thiểu sai số của máy, sản phẩm chất lượng cao.
Nếu cần hỗ trợ tư vấn các vấn đề liên quan đến máy CNC, hãy liên hệ ngay cho PMW Việt Nam!
NHÀ PHÂN PHỐI CHÍNH HÃNG CÁC SẢN PHẨM PMW TẠI VIỆT NAM
- Trụ Sở Chính: 451 Lý Thường Kiệt, Phường Tân Hoà, TP. HCM
- Chi nhánh TLT – Hồ Chí Minh: 197 Võ Văn Bích, Xã Phú Hòa Đông, TP. HCM
- Chi Nhánh TLT – Hà Nội: Km6 Võ Văn Kiệt, Xã Phúc Thịnh, Thủ đô Hà Nội
- Chi nhánh TLT – Bắc Ninh: Đ. Lê Thái Tổ, Phường Võ Cường, Tỉnh Bắc Ninh (Kế bên Honda, đối diện Toyota)
- Hotline: 1900.98.99.06
