Cấu tạo mâm cặp 3 chấu được rất nhiều người quan tâm với mong muốn sử dụng đúng chức năng của nó để đạt được hiệu quả gia công sản xuất. Tham khảo bài viết dưới đây để tìm hiểu chi tiết về cấu tạo mâm cặp 3 chấu.
Mâm cặp 3 chấu là gì?
Mâm cặp 3 chấu là một trong những bộ phận quan trọng, được lắp trên trục chính của máy tiện CNC. Nó được sử dụng nhằm giữ và cố định chi tiết phôi có hình dạng trụ tròn, lục giác hoặc nhiều hình dạng khác. Mâm cặp giúp phôi quay ổn định, vận hành bền bỉ theo trục máy tiện, góp phần giúp gia công đạt độ chính xác cao.
Cấu tạo mâm cặp 3 chấu
Cấu tạo mâm cặp 3 chấu gồm 6 phần chính gồm:
Thân mâm cặp (Body)
Đặc điểm hình trụ, được làm từ chất liệu thép hợp kim có độ cứng vững cao. Đặc biệt, thiết kế lỗ trục ở giữa để gắn vào trục chính của máy tiện CNC. Bề mặt của thân mâm cặp thường được chế tạo rất kỹ lưỡng, đạt độ phẳng gần như tuyệt đối và có khả năng chịu tải cao.
3 chấu kẹp (Jaws)
Khi gắn trên máy tiện, 3 chấu kẹp được bố trí với khoảng cách đều nhau 120°. Nó di chuyển đồng tâm nhờ vòng xoay và bánh răng, đảm bảo vật liệu gia công không bị trượt hoặc rơi khỏi vị trí cố định trong quá trình gia công.
Chấu mâm có 2 loại là chấu mềm và chấu cứng. Trong đó, chấu cứng thường dùng để kẹp các vật liệu có độ cứng cao, còn chấu mềm sẽ dùng nhiều hơn trong gia công lại theo hình dạng cụ thể của vật liệu.
Đĩa răng (Scroll Plate)
Đĩa răng là chi tiết nằm phía trong thân mâm cặp, nó có hình dạng một đĩa tròn lớn, có viền răng khớp với các răng xung quanh. Nhiệm vụ của nó là thay đổi chuyển động quay của vít đùm thành chuyển động tuyến tính của các chấu.
Bộ phận này thường được dùng phổ biến để quay đĩa răng và vít đùm, di chuyển các chấu đồng bộ ra vào hoặc thả lỏng/ kẹp chặt vật liệu theo đúng yêu cầu.
Vít đùm (Pinion)
Vít đùm được gắn ở vị trí bên ngoài thân mâm cặp, nó được kết nối trực tiếp với đĩa răng. Nó có chức năng truyền chuyển động từ tay cầm tới đĩa răng. Để gia công chính xác, phần vít đùm sẽ được thiết kế với các bánh răng cứng nhằm tăng khả năng chịu ma sát lớn.
Ổ bi (Bearings)
Ổ bi được lắp vào những vị trí then chốt, nơi xuất hiện nhiều chuyển động giữa các bộ phận như thân mâm cặp hoặc vít đùm. Nó có nhiệm vụ giảm ma sát khi có sự chuyển động, đảm bảo quá trình gia công trơn tru và chính xác.
Vòng kẹp bảo vệ (Back Plate)
Vòng kẹp bảo vệ thường được làm từ chất liệu gang hoặc thép hợp kim cứng, có độ bền cao. Nó được lắp đặt ở phía sau thân mâm cặp, có nhiệm vụ bảo vệ các chi tiết bên trong mâm cặp khỏi các tác động lực từ bên ngoài hoặc bụi bẩn.
Nguyên lý hoạt động của mâm cặp 3 chấu
Mâm cặp 3 chấu là bộ phận rất quan trọng đối với sự hoạt động của máy tiện CNC. Nó hoạt động dựa trên nguyên lý cơ bản sau:
Cơ chế kẹp chặt vật liệu
- Vật liệu cần gia công được đặt vào vị trí trung tâm của mâm cặp
- Sử dụng chìa khoá hoặc quay tay cầm để quay khởi động vít đùm
- Khi vít đùm quay thì đĩa răng bên trong cũng quay theo, khởi động sự di chuyển của các chấu đồng bộ hướng vào tâm.
- Lúc này, các chấu sẽ kẹp chặt vật liệu, giữ cố định để máy tiện tiến hành xử lý phôi theo yêu cầu.
Cơ chế thả lỏng vật liệu
- Khi khối vật liệu đã được gia công xong, chỉ cần quay tay cầm ngược chiều, bánh răng sẽ quay ngược lại và kéo các cấu ra ngoài.
- Lúc này vật liệu sẽ được thả lỏng, người vận hành chỉ cần lấy vật liệu khỏi mâm cặp là hoàn thành.
Phân loại mâm cặp 3 chấu
Đối với mâm cặp 3 chấu dành cho máy tiện CNC, trên thị trường hiện nay có 2 loại gồm:
Mâm cặp 3 chấu tự trung tâm (Self-centering Chuck)
- Đây là loại mâm cặp 3 chấu được sử dụng phổ biến để thực hiện thao tác dập khuôn hoặc gia công các chi tiết đòi hỏi độ chính xác, tinh xảo cao.
- Điểm đặc biệt của dòng chấu này là nó có khả năng di chuyển đồng bộ hướng tâm, tự định vị được vị trí vật liệu ở trung tâm.
Mâm cặp 3 chấu độc lập (Indepentdent Chuck)
- Được ưu tiên sử dụng để kẹp các vật liệu có hình dạng không đều hoặc không tròn trịa. Nó cho phép điều chỉnh từng chấu sao cho phù hợp nhất một cách độc lập.
- Phù hợp gia công các chi tiết có hình dạng phức tạp, đòi hỏi tính chính xác.
Ngoài 2 loại này, mâm cặp 3 chấu còn được phân loại dựa theo các yếu tố sau:
- Kích thước đường kính kẹp: lớn – nhỏ
- Kiểu chấu: chấu rời – chấu liền
- Phương thức dẫn động: mâm cặp 3 chấu tự định tâm, thuỷ lực hoặc khí nén
- Kiểu bề mặt kẹp: mâm cặp 3 chấu răng, mâm cặp 3 chấu nhẵn
- Mục đích chuyên dụng: chấu CNC – chấu tốc độ cao
Ưu điểm của mâm cặp 3 chấu
Mâm cặp 3 chấu được sử dụng rất phổ biến trong gia công CNC nhờ sở hữu các ưu điểm sau:
- Độ chính xác cao: Nhờ mâm cặp 3 chấu mà vật liệu được cố định chắc chắn, giúp quá trình gia công chuẩn xác, sản phẩm đồng đều.
- Nâng cao chất lượng sản phẩm: Quá trình gia công mạnh mẽ với công suất lớn, nhưng nhờ mâm cặp 3 chấu mà quá trình diễn ra nhẹ nhàng, trơn tru hơn. Từ đó giúp cải thiện chất lượng sản phẩm, bề mặt hoàn thiện, đảm bảo độ chính xác.
- Ứng dụng linh hoạt: Mâm cặp 3 chấu có thể sử dụng được trên đa dạng các loại vật liệu như kim loại, nhôm, gỗ, nhựa… Giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng sản xuất.
- Tối ưu chi phí: Việc sử dụng mâm cặp 3 chấu giúp quá trình gia công diễn ra thuận lợi, giảm thiểu sự hao mòn thiết bị, máy móc. Nhờ đó giúp kéo dài tuổi thọ thiết bị và tiết kiệm chi phí bảo trì, sửa chữa không cần thiết.
- An toàn cho người vận hành: Với khả năng giữ chặt vật liệu ổn định, mâm cặp 3 chấu giúp giảm thiểu tối đa các nguy cơ rủi ro như lỏng hoặc rơi rớt vật liệu trong quá trình gia công. Giúp đảm bảo an toàn tối đa cho người vận hành.
ĐỌC NGAY: PMW – Thương hiệu máy tiện CNC chất lượng hàng đầu
Ứng dụng của mâm cặp 3 chấu trong sản xuất
Trong gia công sản xuất cơ khí chính xác, bạn có thể dễ dàng nhìn thấy mâm cặp 3 chấu được sử dụng phổ biến. Có thể kể đến một số lĩnh vực sau:
- Gia công cơ khí chính xác: tiện, khoan, phay, cắt, mài…
- Sản xuất phụ tùng ô tô: bánh xe, piston, trục khuỷa…
- Lĩnh vực hàng không vũ trụ: đây là lĩnh vực đòi hỏi độ chính xác cực kỳ cao với các chi tiết như bánh xe, piston, động cơ máy bay…
- Xây dựng: Mâm cặp 3 chấu được sử dụng nhiều trong các loại máy móc xây dựng, giúp gia công và xử lý hiệu quả các chi tiết.
Hướng dẫn và lưu ý khi sử dụng mâm cặp 3 chấu hiệu quả
Để đem lại hiệu quả gia công tối đa, người vận hành cần nắm rõ các quy tắc sử dụng cũng như những lưu ý quan trọng khi sử dụng mâm cặp 3 chấu:
HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG
- Bước 1: Gắn mâm cặp vào trục chính máy CNC, kiểm tra lại đảm bảo rằng nó được gắn chắc chắn và đúng vị trí.
- Bước 2: Vệ sinh sạch sẽ bề mặt tiếp xúc giữa chấu và phôi, loại bỏ các phoi kim loại vướng sót lại dẫn đến kẹp sai vị trí.
- Bước 3: Kẹp phôi vào giữa 3 chấu, thực hiện các thao tác vặn xoay với lực mạnh vừa đủ để chấu tiến vào kẹp chặt phôi, sau đó kiểm tra lại lần nữa.
- Bước 4: Kiểm tra độ đồng tâm bằng cách quay thử bằng tay để xem phôi có lắc hay không, nếu có phải tháo ra gá lại.
LƯU Ý KHI SỬ DỤNG
- Thường xuyên vệ sinh, loại bỏ phoi hoặc dầu mỡ bám bên trong các rãnh chấu
- Sử dụng mỡ bôi trơn lên bề mặt của trục xoay và răng xoắn để giúp chấu di chuyển mượt mà
- Định kỳ kiểm tra độ mòn của chấu, cần thiết thì phải thay mới hoặc mài lại để đảm bảo đường kính kẹp chính xác.
Mâm cặp 3 chấu được sử dụng hiệu quả khi gia công chính xác trên máy tiện CNC. Hi vọng rằng những thông tin trên sẽ giúp quý bạn đọc hiểu rõ về chức năng và lợi ích của nó để sớm ứng dụng phù hợp, đem lại hiệu quả gia công tối ưu.
NHÀ PHÂN PHỐI ĐỘC QUYỀN THƯƠNG HIỆU PMW TẠI VIỆT NAM
- Trụ Sở Chính TLT – Hồ Chí Minh:
354 Quốc Lộ 1A, P. Bình Hưng Hòa B, Q. Bình Tân, Tp. Hồ Chí Minh
- Chi Nhánh TLT – Hà Nội:
Km 6 Võ Văn Kiệt, Thôn Đoài, X. Nam Hồng, H. Đông Anh, Thủ đô Hà Nội
- Chi nhánh TLT – Bắc Ninh:
Đ. Lê Thái Tổ, P. Võ Cường, TP. Bắc Ninh (Kế bên Honda, đối diện Toyota)
- Hotline: 1900.98.99.06
