Dung sai độ vuông góc là một trong những thông số quan trọng trong gia công sản xuất CNC. Nó ảnh hưởng đến độ chính xác cũng như chất lượng sản phẩm. Cùng tìm hiểu kỹ hơn về dung sai độ vuông góc cũng như cách ứng dụng sao cho phù hợp trong bài viết dưới đây.
Dung sai độ vuông góc là gì?
Dung sai độ vuông góc được hiểu là mức độ sai lệch cho phép so với kích thước lý tưởng được yêu cầu trong bản thiết kế. Cụ thể là mức độ sai lệch của một bề mặt, đường thẳng hoặc trục so với một góc vuông 90 độ. Dựa vào dung sai độ vuông góc, người vận hành có thể xác định được giới hạn tối đa của chi tiết có thể lệch khỏi góc vuông trong mức chấp nhận được.
Ví dụ: Khi gia công một khối kim loại, yêu cầu một mặt bên so với mặt đáy có độ sai lệch là 0.1mm. Điều này có nghĩa là mặt bên khi nghiêng tối đa 0.1mm so với góc vuông lý tưởng vẫn được xem là đúng yêu cầu kỹ thuật.
Những yếu tố ảnh hưởng đến dung sai độ vuông góc
Dung sai độ vuông góc đóng vai trò rất quan trọng đối với sản xuất gia công chính xác. Do đó, cần phải lưu ý một số yếu tố có thể gây ảnh hưởng đến quá trình gia công:
- Vật liệu gia công: Tuỳ theo loại vật liệu mà quy trình gia công sẽ khác nhau. Do đó, cần chọn vật liệu có khả năng chịu nhiệt, độ co giãn và mức độ biến dạng khác nhau.
- Phương pháp gia công: Mỗi công nghệ gia công khác nhau sẽ có thể gây ra sai số khác nhau.
- Độ chính xác của máy công cụ: Sai số về dung sai độ vuông góc cũng có thể bị ảnh hưởng do máy công cụ không đảm bảo tính chính xác.
- Kinh nghiệm của người vận hành: Để giảm thiểu tối đa mức sai số về dung sai độ vuông góc, đòi hỏi người vận hành phải có kinh nghiệm và kỹ năng.
XEM THÊM: Tìm hiểu lệnh taro trên máy phay CNC và phương pháp lập trình
Cách đo lường và kiểm soát dung sai độ vuông góc
Để kiểm soát được dung sai độ vuông góc nằm trong mức độ cho phép, người thực hiện có thể dựa vào một số phương pháp đo lường sau đây:
- Thước đo góc: Được sử dụng phổ biến nhờ tính đơn giản khi đo góc vuông, nhưng hạn chế là tính chính xác không cao.
- Êke vuông: So với dùng thước thì ê ke vuông có độ chính xác cao hơn, nhưng thường nó chỉ dùng tốt để đo các chi tiết nhỏ.
- Máy đo độ vuông góc: Loại máy này là thiết bị chuyên dụng được dùng để đo độ vuông góc với độ chính xác cao.
- Máy đo toạ độ CMM: Đây là thiết bị đo 3D với khả năng đo độ vuông góc hoặc nhiều thông số hình học khác với độ chính xác cao tuyệt đối.
Ứng dụng dung sai độ vuông góc trong lĩnh vực gia công cơ khí
Dung sai độ vuông góc là thuật ngữ xuất hiện trong rất nhiều lĩnh vực, có thể kể đến như:
Lĩnh vực gia công cơ khí chính xác
Đây là lĩnh vực mà dung sai độ vuông góc được sử dụng nhiều nhất. Bởi nó là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến độ chính xác và chất lượng sản phẩm, các chi tiết máy. Chẳng hạn để tạo hộp số, bắt buộc độ vuông góc giữa các trục và bánh răng phải đảm bảo khớp tuyệt đối để tạo truyền động trơn tru, hạn chế ma sát.
Hoặc trong sản xuất, chế tạo khuôn mẫu, dung sai độ vuông góc cũng rất quan trọng, quyết định tính chính xác của sản phẩm. Nếu sai số dung sai độ vuông góc cao, sẽ dẫn đến sai sót hàng loạt, gây lãng phí nguyên vật liệu.
Lĩnh vực xây dựng
Trong lĩnh vực xây dựng, dung sai độ vuông góc giúp cho khoảng cách giữa cột, dầm so với độ vuông góc lý tưởng trong mức cho phép. Điều này rất quan trọng vì nó quyết định đến tính ổn định và mức độ an toàn của toàn bộ công trình.
Bên cạnh đó, khi lắp đặt hệ thống điện, nước, điều hoà không khí hoặc hệ thống thông gió, nếu chúng không được lắp vị trí phù hợp, dung sai độ vuông góc trong mức cho phép sẽ gây ra rất nhiều rủi ro trong quá trình sử dụng.
Lĩnh vực sản xuất thiết bị điện tử
Trong sản xuất thiết bị điện tử, dung sai độ vuông góc chuẩn sẽ giúp các chi tiết được lắp ráp chính xác, các bo mạch điện tử hoặc các chân linh kiện được hàn vuông góc với bề mặt bo mạch. Nhờ đó đảm bảo chúng hoạt động tốt khi có nguồn điện.
Những thiết bị khác đòi hỏi dung sai độ vuông góc chuẩn xác như lắp ráp màn hình cảm ứng, một số thiết bị quang học như ống kính, máy ảnh…
Lĩnh vực sản xuất thiết bị y tế
Đối với các thiết bị y tế, đòi hỏi dung sai độ vuông góc phải tuyệt đối chính xác hoặc sai số phải cực kỳ thấp. Một số sản phẩm như dụng cụ phẫu thuật, kéo, kẹp, dao mổ… đòi hỏi độ vuông góc thật chính xác để đảm bảo công năng, độ sắc bén cũng như dễ sử dụng, đảm bảo an toàn và không gây tổn thương đến bệnh nhân. Các thiết bị khác như máy móc chụp chiếu, máy X quang, MRI, máy chụp cộng hưởng từ…
Ngày nay, với sự phát triển của công nghệ, không quá khó để đo lường và kiểm soát dung sai độ vuông góc một cách chính xác. Hi vọng qua những thông tin trong bài viết trên, quý bạn đọc đã hiểu rõ hơn về chủ đề này và ứng dụng một cách phù hợp.
Nếu bạn cần tư vấn, giải đáp các thắc mắc chi tiết về các loại máy CNC phay tiện PMW mà TULOCTECH đang phân phối thì hãy liên hệ ngay với chúng tôi để được hỗ trợ tốt nhất.
CÔNG TY TNHH MTV KỸ THUẬT TÚ LỘC
- Trụ Sở Chính – Hồ Chí Minh:
451 Lý Thường Kiệt, Phường 9, Quận Tân Bình, TP.HCM ( Số mới 373/1/133 Lý Thường Kiệt, Phường 9, Quận Tân Bình, TP. HCM) - Chi nhánh TLT – Hồ Chí Minh:
197 Võ Văn Bích, X. Tân Thạnh Đông, H. Củ Chi, TP. HCM - Chi Nhánh TLT – Hà Nội:
Km 6 Võ Văn Kiệt, Thôn Đoài, X.Nam Hồng, H. Đông Anh, Thủ đô Hà Nội - Chi nhánh TLT – Bắc Ninh:
Đ. Lê Thái Tổ, P. Võ Cường, TP. Bắc Ninh ( Kế bên Honda, đối diện Toyota ) - Hotline: 1900.98.99.06
