Tiện thô và tiện tinh là 2 hình thức gia công được áp dụng khá phổ biến hiện nay. Tuy nhiên, để ứng dụng đúng hình thức vào từng trường hợp gia công cụ thể, trước tiên bạn cần phân biệt rõ bản chất của từng loại. Cùng tìm hiểu tiện thô và tiện tinh là gì trong bài viết dưới đây.
Thông tin cần biết về tiện thô và tiện tinh
Nhìn chung, dựa vào các nguyên lý hoạt động cơ bản của gia công CNC bao gồm các hoạt động sàn xuất cắt gọt như tiện, phay, bào mặt, khoan, taro, doa, tạo rãnh… Những thao tác này nhằm loại bỏ từng lớp vật liệu thừa khỏi phôi rắn và tạo độ hoàn thiện chất lượng, kích thước chuẩn xác cho chi tiết.
Tuy nhiên, để đạt được những yếu tố này trong cùng một công đoạn gia công là điều không thể. Do đó, các đơn vị cần tiến hành gia công thông qua 2 bước cơ bản là gia công thô và gia công tinh. Vậy tiện thô và tiện tinh là gì?
Tiện thô là gì?
Tiện thô là phương pháp được áp dụng nhằm mục đích loại bỏ phần lớn vật liệu thừa ra khỏi phôi trong mỗi lần gia công. Giúp những bề mặt phôi lồi lõm, rỗ xấu được loại bỏ, định hình chi tiết sản phẩm và phát hiện khắc phục các lỗi trên phôi.
Khi tiện thô, người ta thường áp chiều sâu cắt khoảng 4-6mm, có thể cắt từng đoạn, từng lớp hoặc kết hợp linh hoạt cả hai hình thức này để tiện thô bề mặt sản phẩm. Trong bước này, bắt buộc sử dụng các công cụ mạnh mẽ, đạt tốc độ và độ chính xác cao.
Quá trình tiện thô trải qua nhiều lần cắt, tuỳ thuộc vào độ phức tạp của bộ phận và vật liệu được gia công. Mỗi lần xử lý sẽ loại bỏ một lượng vật liệu nhất định, dần dần giảm lượng vật liệu xuống mức mong muốn.Mặc dù quy trình tiện thô đem lại hiệu quả cao, nhưng những sản phẩm thô thường có mức độ hoàn thiện kém, không chính xác.
Tiện tinh là gì?
Là bước tiếp theo của tiện thô, nhằm mục đích hoàn tất quá trình tiện, đem lại độ thẩm mỹ, phẳng bóng đẹp cho sản phẩm. Để thực hiện tiện tinh, cần dùng đến dao kim cương hoặc dao hợp kim cứng, vì chỉ những lưỡi dao sắc bén mới có thể mài dũa tốt phôi, đảm bảo đạt độ chính xác cao tối đa.
Để quá trình tiện tinh diễn ra suôn sẻ, chế độ cắt của máy cần phải đạt vận tốc lớn, còn chiều sâu cắt và lượng chạy dao nhỏ. Chẳng hạn với vật liệu phôi là hợp kim đồng, nên điều chỉnh thông số vận hành có tốc độ cắt từ 300 – 450m/ph, hợp kim nhôm từ 1000 – 1500m/ph, các kim loại khác từ 200 – 250m/ph.
Để đạt độ chính xác và chất lượng cao nhất cho sản phẩm tiện cuối cùng, cần trang bị máy và các phụ kiện đi kèm phải có độ cứng vững và độ chính xác cao.
Phân biệt tiện thô và tiện tinh
Để áp dụng đúng phương pháp tiện phù hợp với từng công đoạn gia công, người vận hành cần nắm rõ các kiến thức liên quan, phân biệt rõ giữa tiện thô và tiện tinh.
Tiện thô
- Mục đích của quá trình gia công thô là loại bỏ phần lớn vật liệu thừa ra khỏi phôi trong mỗi lần gia công.
- Sử dụng tốc độ tiến dao và độ sâu cắt cao hơn.
- Tỷ lệ loại bỏ vật liệu cao.
- Bề mặt hoàn thiện kém cho chịu áp lực lớn từ quá trình gia công mạnh.
- Không đòi hỏi cao về độ sắc bén của máy cắt.
Tiện tinh
- Mục đích của quá trình tiện tinh là cải thiện độ hoàn thiện của bề mặt, độ chính xác về kích thước cao.
- Sử dụng tốc độ cắt và độ sâu vừa phải.
- Tỷ lệ loại bỏ vật liệu tương đối thấp.
- Bề mặt phôi sau khi tiện gần như hoàn thiện, không còn nhám, rỗ như ban đầu.
- Có khả năng đem lại độ chính xác cao về kích thước.
Tóm lại, cả tiện thô và tiện tinh đều là những phương pháp quan trọng trong gia công cơ khí chính xác. Việc nắm rõ khái niệm, vai trò cũng như những yêu cầu liên quan sẽ giúp quá trình gia công diễn ra suôn sẻ.
THAM KHẢO THÊM: Hướng dẫn cách set dao máy tiện CNC chi tiết từ A-Z
Những lưu ý cần nắm khi thực hiện tiện thô và tiện tinh
Lưu ý khi thực hiện tiện thô
Quá trình tiện thô nhằm mục đích tạo ra phôi có hình dạng chuẩn phù hợp với công đoạn gia công tiếp theo. Để đạt hiệu quả cao, cần nắm rõ các lưu ý sau đây khi thực hiện tiện thô:
- Thông số gia công: Cần phải hiệu chỉnh phần mềm điều khiển CNC về tốc độ nạp liệu, tốc độ cắt, độ sâu. Đảm bảo các thông số phù hợp khi vận hành, hạn chế tối đa việc phát sinh lỗi.
- Loại máy công cụ và phần mềm điều khiển: Để quá trình tiện thô diễn ra suôn sẻ, cần có thiết bị đáp ứng tốt về công suất, hiệu suất, độ cứng vững.
- Nhiệt và chất lỏng cắt: Quá trình tiện thô khiến cho dụng cụ cắt và phôi chịu một lượng nhiệt đáng kể. Do đó, cần chú ý sử dụng chất lỏng cắt gốc nước có tác dụng bôi trơn và làm mát tốt. Khuyến nghị làm mát bằng dầu hoặc không khí.
Lưu ý khi thực hiện tiện tinh
Hoàn thiện khi gia công vật liệu cũng là một trong những công đoạn quan trọng. Để tránh xảy ra sai sót, cần cân nhắc một số lưu ý sau đây:
- Độ chính xác về kích thước: Đảm bảo lớp hoàn thiện cuối cùng có độ dày phù hợp, tránh làm tăng kích thước sản phẩm, duy trì độ chính xác trước và sau khi gia công.
- Tính ứng dụng của bộ phận: Việc cân nhắc kỹ lưỡng về tính ứng dụng của một bộ phận và các yếu tố tiềm ẩn sẽ giúp người vận hành quyết định khi chọn thao tác tiện tinh hoàn thiện phù hợp. Chẳng hạn như đối với sản xuất chi tiết ô tô, cần chú trọng đến tính thẩm mỹ cũng như độ bền của sản phẩm.
Trên đây là những giải thích cơ bản về tiện thô và tiện tinh, hy vọng đã cung cấp cho quý bạn đọc những thông tin hữu ích. Việc hiểu rõ và áp dụng đúng từng hình thức tiện thô và tiện tinh sẽ đem lại lợi ích gia công phù hợp cho doanh nghiệp của bạn.
Để được tư vấn, mua hàng và nhận báo giá máy tiện CNC, quý khách hãy liên hệ ngay với chúng tôi để được hỗ trợ tốt nhất!
NHÀ PHÂN PHỐI ĐỘC QUYỀN THƯƠNG HIỆU PMW TẠI VIỆT NAM
- Trụ Sở Chính – Hồ Chí Minh:
451 Lý Thường Kiệt, Phường 9, Quận Tân Bình, TP.HCM ( Số mới 373/1/133 Lý Thường Kiệt, Phường 9, Quận Tân Bình, TP. HCM) - Chi nhánh TLT – Hồ Chí Minh:
197 Võ Văn Bích, X. Tân Thạnh Đông, H. Củ Chi, TP. HCM - Chi Nhánh TLT – Hà Nội:
Km 6 Võ Văn Kiệt, Thôn Đoài, X.Nam Hồng, H. Đông Anh, Thủ đô Hà Nội - Chi nhánh TLT – Bắc Ninh:
Đ. Lê Thái Tổ, P. Võ Cường, TP. Bắc Ninh ( Kế bên Honda, đối diện Toyota ) - Hotline: 1900.98.99.06
