Máy tiện bị đảo mâm cặp là một trong những lỗi thường xảy ra trong gia công CNC. Vậy tình trạng này gây ảnh hưởng như thế nào và cần làm gì để khắc phục? Cùng PMW Việt Nam tìm hiểu trong bài viết dưới đây.
Mâm cặp máy tiện là gì?
Mâm cặp là bộ phận quan trọng trên máy CNC giúp kẹp giữ phôi cố định, chắc chắn trong quá trình gia công. Nhờ có bộ phận này, khi phôi xoay tốc độ cao đồng trục với trục chính để đảm bảo độ chính xác.
Trên thị trường có khá nhiều dòng mâm cặp, được phân loại theo các tiêu chí khác nhau nhằm phục vụ nhu cầu sử dụng. Có thể kể đến như:
- Mâm cặp 3 chấu: thường được sử dụng gia công các chi tiết hình tròn, hình lục giác…
- Mâm cặp 4 chấu: phù hợp cho chi tiết vuông hoặc biên dạng không đồng đều
- Mâm cặp thủy lực/khí nén: đây là dòng rất phổ biến thường được sử dụng trên máy CNC, trong đó có máy tiện CNC, đảm bảo tốc độ kẹp nhanh và lực kẹp ổn định.
Nguyên nhân khiến máy tiện bị đảo mâm cặp
Máy tiện bị đảo mâm cặp là tình trạng mâm cặp không cố định, quay không đúng tâm do gá lệch dẫn đến mất cân bằng và rung lắc. Tình trạng này có thể xảy ra do rất nhiều nguyên nhân như:
1. Nguyên nhân từ cấu tạo cơ khí máy tiện
- Mâm cặp hao mòn, hư hỏng: Cũng như bất kỳ bộ phận nào trên máy CNC, sau thời gian dài sử dụng, các chấu kẹp của mâm cặp bị mài mòn, làm giảm sức kẹp hoặc kẹp không đồng đều, gây đảo khi quay.
- Gá lắp không đảm bảo: Trên bề mặt gá lắp mâm cặp có bụi bẩn, mạt kim loại hoặc dầu cặn, tạp chất không được vệ sinh sạch sẽ có thể khiến mâm cặp lệch tâm.
- Độ đồng tâm trục không đảm bảo: Nếu ổ trục hoặc trục chính xuất hiện dấu hiệu mòn, khoảng cách khe hở tăng lên có thể khiến mâm cặp sẽ không quay đúng chuẩn, tạo ra sai số lớn khi gia công.
- Ốc hoặc bulong siết không đủ chặt: Trong quá trình lắp đặt, các chi tiết như ốc vít bulong nếu không được siết đủ chặt, dễ khiến máy tiện bị đảo mâm cặp.
2. Nguyên nhân từ phôi gia công không phù hợp
- Phôi cong vênh hoặc không đồng trục: Phôi không được gá đúng tâm hoặc phôi cong vênh khiến mâm cặp dễ bị đảo.
- Lực kẹp không đồng đều: Những phôi có hình dạng đặc biệt, không tròn trịa khiến mâm cặp không thể phân bổ lực kẹp đều trong quá trình gia công, thậm chí dẫn đến rung lắc.
3. Nguyên nhân do vận hành và bảo dưỡng không đúng cách
- Sử dụng mâm cặp không phù hợp: Sử dụng mâm cặp 3 chấu để gia công các chi tiết vuông không đảm bảo hoặc mâm cặp có kích thước không phù hợp.
- Không thực hiện kiểm tra bảo dưỡng định kỳ: Máy tiện bị đảo mâm cặp thường xảy ra do mâm cặp không được vệ sinh, bảo dưỡng, tra dầu định kỳ, các khe hở hở lớn gây hỏng hóc.
- Lắp đặt sai quy trình: Trong quá trình tháo mâm cặp, nếu thực hiện sai quy trình có thể làm lệch tâm.
XEM THÊM: Tổng hợp các lỗi trục chính máy tiện CNC phổ biến nhất
Dấu hiệu nhận biết máy tiện bị đảo mâm cặp
Khi máy tiện bị đảo mâm cặp, máy CNC sẽ phát sinh các dấu hiệu đặc trưng, người vận hành có thể dựa vào những dấu hiệu này để kịp thời phát hiện.
- Quan sát trực tiếp có thể thấy phôi hoặc mâm cặp rung lắc bất thường, không quay tròn đều, nhất là khi máy tiện CNC quay với tốc độ cao.
- Bề mặt phôi sau khi gia công ra xuất hiện các vết gợn, xoắn và không láng bóng như mong muốn, phát sinh sai số lớn về độ tròn, đường kính, độ đồng tâm…
- Máy CNC xuất hiện tiếng ồn lạ, tiếng rung từ hệ thống trục chính & mâm cặp
- Dao cắt hao mòn nhanh, gãy, mòn do rung lắc mạnh trong quá trình cắt gọt
- Kết quả kiểm tra bằng đồng hồ so bất thường, vượt quá giới hạn cho phép
Cách khắc phục tình trạng máy tiện bị đảo mâm cặp
Để khắc phục tình trạng máy tiện bị đảo mâm cặp, sau khi đã xác định được nguyên nhân và áp dụng phương pháp xử lý phù hợp.
Bước 1: Vệ sinh & kiểm tra định kỳ
Đây là bước đầu tiên cần làm đối với tình trạng máy tiện bị đảo mâm cặp.
- Thực hiện vệ sinh sạch sẽ bề mặt gá lắp, loại bỏ hoàn toàn bụi bẩn, tạp chất, mạt sắt, dầu mỡ cũ tích tụ.
- Kiểm tra và siết chặt lại với lực vừa đủ các bulông, ốc siết mâm cặp
- Thêm dầu bôi trơn cho các chi tiết mâm cặp, nhất là với là các chấu trượt để đảm bảo mâm cặp cố định chắc chắn.
Bước 2: Kiểm tra & hiệu chỉnh thông số độ đồng tâm
- Sử dụng đồng hồ so để đo chính xác độ đảo của mâm cặp
- Nếu kết quả cho thấy vượt mức cho phép, phải tiến hành hiệu chỉnh lại hoặc thay mới các chi tiết bị mòn như ổ trục chính, bạc đạn…để phục hồi chức năng của mâm cặp.
Bước 3: Sửa chữa hoặc thay thế mâm cặp mới
- Khi các chấu kẹp đã mòn nhiều, nếu có thể tận dụng thì nên mài lại chấu hoặc thay chấu mới.
- Nếu mâm cặp đã hư hỏng hoàn toàn, hãy thay mới và lắp đặt đúng kỹ thuật để đảm bảo độ chính xác, an toàn khi gia công.
Bước 4: Kiểm soát chất lượng phôi
- Lựa chọn phôichất lượng và đạt chuẩn, phù hợp với loại mâm cặp để hạn chế cong vênh, gia công ổn định.
- Có thể kết hợp sử dụng phương pháp gá kẹp phụ với vật tư đuôi chống tâm hoặc gối đỡ để tăng độ ổn định, nhất là với các chi tiết dài.
Hướng dẫn biện pháp phòng ngừa mâm cặp bị đảo
Để tránh hư hỏng mâm cặp nghiêm trọng gây ảnh hưởng đến hiệu suất gia công, người vận hành phải thực hiện phòng ngừa từ sớm để hạn chế tình trạng máy tiện bị đảo mâm cặp.
- Thường xuyên bảo dưỡng định kỳ với quy trình các bước vệ sinh, tra dầu, kiểm tra khe hở và độ đảo của mâm cặp…
- Đào tạo tay nghề cho người vận hành, đảm bảo nắm vững quy trình gá kẹp và lắp đặt mâm cặp đúng chuẩn.
- Chỉ nên sử dụng mâm cặp, chấu kẹp chất lượng cao từ các thương hiệu uy tín, trong đó có thương hiệu PMW.
- Tại xưởng nên trang bị đầy đủ dụng cụ kiểm tra như đồng hồ so, thước đo, dụng cụ căn chỉnh đồng tâm để phát hiện sớm lỗi và sửa chữa kịp thời.
Tình trạng máy tiện bị đảo mâm cặp rất dễ xảy ra nhưng việc sửa chữa và phòng ngừa cũng không quá khó. Do đó, để duy trì mâm cặp hoạt động ổn định, phải thường xuyên kiểm tra và bảo dưỡng để đảm bảo độ chính xác gia công, duy trì hiệu suất gia công và tăng tuổi thọ máy.
Nếu cần hỗ trợ các vấn đề kỹ thuật CNC nói chung và sửa lỗi máy tiện bị đảo mâm cặp, hãy liên hệ ngay với PMW Việt Nam nhé!
NHÀ PHÂN PHỐI CHÍNH HÃNG CÁC SẢN PHẨM PMW TẠI VIỆT NAM
- Trụ Sở Chính: 451 Lý Thường Kiệt, Phường Tân Hoà, TP. HCM
- Chi nhánh TLT – Hồ Chí Minh: 197 Võ Văn Bích, Xã Phú Hòa Đông, TP. HCM
- Chi Nhánh TLT – Hà Nội: Km6 Võ Văn Kiệt, Xã Phúc Thịnh, Thủ đô Hà Nội
- Chi nhánh TLT – Bắc Ninh: Đ. Lê Thái Tổ, Phường Võ Cường, Tỉnh Bắc Ninh (Kế bên Honda, đối diện Toyota)
- Hotline: 1900.98.99.06
