Doa lỗ là gì? Doa lỗ là một phương pháp gia công tinh được sử dụng để tạo ra lỗ có độ chính xác cao, kích thước ổn định và bề mặt hoàn thiện tốt. Phương pháp này thường được thực hiện sau khi khoan hoặc gia công tạo lỗ sơ bộ.
Vậy doa lỗ là gì, có những phương pháp doa lỗ nào và đâu là những yếu tố ảnh hưởng đến quá trình gia công? Hãy cùng TULOCTECH tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
Doa lỗ là gì?
Doa lỗ là quá trình gia công sử dụng dụng cụ có nhiều cạnh cắt để gia công tinh hoặc mở rộng một lỗ đã được tạo trước đó. Mục đích của quá trình là đạt được kích thước chính xác, hình dạng ổn định và độ bóng bề mặt tốt.
Trong quá trình doa, phần cạnh cắt trên dao doa sẽ loại bỏ một lượng vật liệu nhỏ trên thành lỗ. Nhờ đó, kích thước và chất lượng bề mặt của lỗ được cải thiện so với lỗ sau khi khoan.
Doa lỗ thường được sử dụng trong gia công cơ khí chính xác, đặc biệt với những chi tiết yêu cầu lỗ có độ chính xác cao để phục vụ quá trình lắp ghép.
Các phương pháp doa lỗ Reaming
Các đơn vị gia công cơ khí sử dụng rất nhiều phương pháp để tiến hành doa lỗ. Dưới đây là 3 phương pháp được sử dụng phổ biến nhất.
Phương pháp doa một điểm
Sau khi đã biết về khái niệm doa lỗ là gì? chúng ta sẽ tìm hiểu sâu hơn về phương pháp để thực hiện. Doa một điểm là quá trình gia công tinh hoặc bán tinh, được dùng để mở rộng cho lỗ được khoan. Khi đó, dao doa sẽ thực hiện công việc trên đường kính lỗ để tạo ra lỗ như mong muốn với độ bóng bề mặt cao, nằm trong dung sai cho phép.
Phương pháp doa mở rộng các lỗ
Các xưởng gia công cơ khí thường sử dụng một trong ba cách sau để mở rộng các lỗ:
- Khoét miệng.
- Doa miệng.
- Lả miệt.
Đây là ba phương pháp dùng để doa lỗ là gì? hiệu quả, cho phép các chi tiết lắp ghép chính xác vào trong lỗ bằng cách tạo ra bề mặt bóng đẹp. Khi áp dụng, ba nguyên công này đều yêu cầu cao về tính thẳng hàng với lỗ đồng tâm. Trên thực tế, kỹ thuật lập trình của ba phương pháp này giống nhau, đều sử dụng mũi khoan có kích cỡ tương đương. Tuy nhiên, lỗ cần doa cần được khoan trước khi thực hiện ba phương pháp trên.
Xem thêm: Tìm hiểu về phương pháp tiện thẳng trong gia công cơ khí
Phương pháp doa dịch chuyển dao
Phương pháp doa dịch chuyển dao hoạt động dựa trên nguyên tắc các lưỡi dao xoay quanh trục của lỗ để tiến hành cắt và tạo lỗ. Hai chu kỳ thường được dùng để dịch chuyển dụng cụ cắt khỏi đường tâm lỗ là H76 và G87. Trong đó, chu kỳ G76 được sử dụng nhiều và phổ biến hơn G87. Ưu điểm của phương pháp này là khả năng tạo ra các lỗ với đường kính lớn, chi phí dụng cụ thấp hơn nhiều so với phương pháp doa một điểm. Tuy nhiên, thời gian gia công phương pháp này lại lâu hơn và độc chính xác không cao như khi sử dụng phương pháp doa một điểm.
Những thông số ảnh hưởng đến hoạt động doa lỗ là gì?
Những thông số ảnh hưởng đến hoạt động doa lỗ gồm:
- Tốc độ cắt.
- Độ sâu cắt.
- Gá kẹp phôi.
- Vật liệu phôi.
- Chiều dài công cụ.
- Tâm dao so với tâm phôi.
- Thoát chíp.
- Cắt đứt quãng hay cắt liên tục.
- Áp suất và nồng độ dung dịch làm mát.
- Hình học và lớp phủ dụng cụ doa.
- Gá cặp dụng cụ doa.
Loại dao được dùng để doa lỗ
Để tiến hành quá trình doa lỗ là gì? người dùng có thể lựa chọn nhiều loại dao doa lỗ như dao doa sắt, dao doa hợp kim, doa côn,… từng loại dao được áp dụng linh hoạt tùy vào mục đích gia công khác nhau. Trong đó, 2 loại dao doa lỗ được sử dụng nhiều nhất là:
Dao doa bằng tay
Dao doa bằng tay được thiết kế với phần chuôi có dạng hình vuông giúp cố định vào tay để dễ dàng tiến hành hoạt động quay. Bên cạnh đó, dao doa còn được cố định vào Eto bởi phần chuôi vuông, khối nguyên liệu sẽ được xoay trên dao doa lỗ. Một trong những nhược điểm của dao doa tay là công suất loại bỏ kim loại thấp, vì vậy nên dụng cụ này thường được dùng để làm sạch lỗ hoặc gia công ở những nơi mà dao doa khác không thể thực hiện được.
Dao doa lỗ máy
Đây là loại dao được sử dụng trên máy với hai kiểu thiết kế thông dụng là dao doa chuôi thẳng (đường kính nhỏ) và dao doa mở lỗ chuôi Col (đường kính lớn).
Để lựa chọn loại dao doa phù hợp, người vận hành cần phân biệt được cá loại dụng cụ doa bằng cách sau:
- Dao doa có một lưỡi cắt với thanh trượt dẫn hướng, có thể điều chỉnh.
- Dao doa có nhiều lưỡi cắt có thể điều chỉnh.
- Dao doa lỗ có nhiều lưỡi cắt nguyên khối, không thể điều chỉnh.
- Dao doa tay có phần vát khoảng V4 thân lưỡi doa, phần dẫn hướng dài để dẫn tốt hơn.
Cách khắc phục sự cố khi doa lỗ là gì?
Trong quá trình thực hiện doa lỗ là gì? cũng không thể tránh khỏi những sự cố như:
- Dữ liệu cắt sai.
- Trục chính hoặc công cụ doa rút ra quá nhanh.
- Cạnh tích hợp.
Giải quyết vấn đề:
- Nhìn vào toàn bộ hệ thống (dụng cụ, kẹp, trục chính, chất làm mát,…)
- Luôn chỉ thay đổi một tham số cùng một lúc.
Lỗ lớn hơn
- Kích thước đường kính dao quá lớn
- Tốc độ cắt / tiến dao quá cao
- Trục chính chạy dao không tốt
- Lưỡi cắt quá ngắn hoặc không đều nhau
- Cạnh tích hợp
- Tỷ lệ dầu trong chất làm mát quá cao
- Lỗ khoan trước không được căn chỉnh đồng tâm với dao doa.
Lỗ nhỏ hơn
- Dụng cụ có độ mài mòn cao
- Tốc độ cắt / tiến dao quá thấp
- Phôi thành mỏng
- Sản phẩm bị đàn hồi nhỏ lại sau khi gia công
- Lỗ trước doa quá nhỏ
Lỗ bị côn
- Trục chính hoặc chạy dao không tốt
- Sự cố trên rãnh cắt của dao doa
- Lỗ khoan trước không được căn chỉnh đồng tâm với dao doa
- Mũi khoan không chính xác
Hoàn thiện bề mặt xấu
- Không có hoặc không đủ chất làm mát dẫn đến cạnh tích tụ
- Loại bỏ chip kém
- Vật liệu uốn cong dẫn đến cạnh tích hợp
- Bề mặt kém trong lỗ khoan thí điểm
- Hết rãnh cắt của dao
- Tốc độ cắt / tiến dao quá cao
- Dụng cụ bị hỏng, ví dụ như lưỡi cắt bị mòn, mẻ.
Xem thêm: Tiện rãnh là gì? Các kỹ thuật tiện rãnh cơ bản cho người mới bắt đầu
Sai vị trí của lỗ
- Vị trí của lỗ khoan hoa dẫn hướng bị sai
- Hết rãnh cắt của dao doa.
Lỗ khoan lồi hoặc hình bầu dục
- Phôi không ổn định trong bộ gá kẹp
Rung động trong lỗ doa
- Cạnh tích hợp
- Dao doa không đủ cứng vững.
- Tỷ lệ dầu trong chất làm mát quá thấp
- Lượng dư cho việc doa quá nhỏ
- Dụng cụ được kẹp sai trong giá đỡ(ví dụ: không đủ mạnh, không thẳng)
- Trục chính chạy ra ngoài quá nhanh.
- Chế độ cắt quá thấp
Kẹp dụng cụ và chỗ gãy
- Côn sau quá nhỏ
- Lỗ khoan dẫn hướng quá nhỏ
- Cạnh cắt bị mòn cao hoặc không bằng nhau
- Chế độ cắt quá cao
- Vấn đề bị kẹt chip.
Các vấn đề về loại bỏ chip
- Tốc độ cắt / tiến dao quá cao hoặc quá thấp
- Áp suất nước làm mát không chính xác
- Kiểm tra xem mũi doa phù hợp đã được sử dụng chưa
- Dao doa xoắn ốc để doa lỗ xuyên.
- Dao doa thẳng để doa lỗ mù
Kết luận
Qua những thông tin trên, hy vọng bạn đã hiểu rõ hơn doa lỗ là gì, các phương pháp doa lỗ phổ biến cũng như những yếu tố có thể ảnh hưởng đến chất lượng gia công.
Để quá trình doa đạt kết quả ổn định, người vận hành cần chú ý đến dụng cụ doa, chế độ cắt, gá kẹp, khả năng thoát chip và dung dịch làm mát.
Nếu doanh nghiệp đang có nhu cầu đầu tư máy CNC PMW phục vụ gia công cơ khí, hãy liên hệ Tập đoàn Công nghệ TLT để được tư vấn giải pháp phù hợp.
NHÀ PHÂN PHỐI CHÍNH THỨC THƯƠNG HIỆU PMW TẠI VIỆT NAM
- Trụ Sở Chính: 280 Bến Than, Xã Bình Mỹ, TP. HCM
- Chi nhánh TLT – Hồ Chí Minh: 197 Võ Văn Bích, Xã Phú Hòa Đông, TP. HCM
- Chi Nhánh TLT – Hà Nội: Km6 Võ Văn Kiệt, Xã Phúc Thịnh, Thủ đô Hà Nội
- Chi nhánh TLT – Ninh Bình: Km 101 QL10 Hồng Phúc, Phường Thiên Trường, Tỉnh Ninh Bình
- Hotline: 1900.98.99.06
