Tiện côn đóng vai trò quan trọng trong quá trình gia công và sản xuất các chi tiết cơ khí. Vậy tiện côn là gì? Các phương pháp tiện côn nào được sử dụng phổ biến nhất hiện nay. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ chia sẻ đến bạn tất tần tật những thông tin hữu ích liên quan đến tiện côn. Cùng tìm hiểu nhé!
Tiện côn là gì?
Tiện côn là một khái niệm phổ biến trong lĩnh vực cơ khí, đặc biệt là trong gia công chính xác. Đây là quá trình gia công sử dụng máy tiện để tạo ra các chi tiết có hình dạng tròn hoặc đối xứng xung quanh trục quay. Quá trình này thường được thực hiện bằng cách sử dụng một dụng cụ cắt gọi là dao tiện côn, được gắn vào trục chính của máy tiện CNC.
Khi tiến hành tiện côn, vật liệu gia công được cố định trên một trục quay và dao tiện côn được di chuyển song song hoặc tiếp cận gần vật liệu, tạo ra một bề mặt gia công trên vật liệu. Quá trình này có thể được thực hiện để tạo ra các chi tiết như trục, ổ lắp, ống, và nhiều chi tiết khác có hình dạng tròn hoặc đối xứng.
Tiện côn là một công nghệ quan trọng trong sản xuất cơ khí vì khả năng tạo ra các chi tiết chính xác và đồng đều. Nó được sử dụng rộng rãi trong nhiều ngành công nghiệp như chế tạo máy, ô tô, hàng không, và nhiều ngành công nghiệp khác.
Xem thêm: Mã lệnh G-Code CNC là gì? Cách lập trình và chức năng từng lệnh
Các loại côn tiêu chuẩn và phạm vi ứng dụng
Hiện tại, có hai loại côn tiêu chuẩn được áp dụng phổ biến là côn mooc và côn hệ mét:
- Côn mooc gồm có 7 số hiệu: 0, 1, 2, 3, 4, 5 và 6. Theo đó, côn nhỏ nhất là số 0 và côn nhỏ nhất là số 6.
- Côn hệ mét bao gồm 8 số hiệu là: 4, 6, 80, 100, 120, 140, 160 và 200. Tám số liệu này chỉ kích thước đường kính lớn của bề mặt côn, còn độ côn k = 1:20 không đổi.
Các phương pháp tiện côn thông dụng hiện nay
Dưới đây là các phương pháp tiện côn thông dụng nhất hiện nay
Tiện côn định hình
Tiện côn định hình được đánh giá là phương pháp đơn giản nhất trong quá trình gia công tiện CNC. Để thực hiện tiện côn, người vận hành cần đưa dao theo hướng thẳng góc so với trục của máy tiện.
Nguyên lý
Phương pháp tiện côn sử dụng dao có lưỡi chính dài và thẳng. Khi cắt, lưỡi cắt sẽ nghiêng bằng một nửa góc côn so với trục quay của chi tiết gia công.
Đặc điểm
- Phương pháp tiện côn đơn giản, dễ thực hiện.
- Độ chính xác thường phụ thuộc vào lưỡi cắt chính của dao và dưỡng so dao.
- Tiện côn định hình thích hợp gia công những chi tiết ngắn hơn 20 ÷ 25 mm.
Kỹ thuật
- Để đảm bảo độ chính xác của mặt côn, đòi hỏi lưỡi cắt phải thẳng và có chiều dài lớn hơn so với chiều dài mặt côn cần gia công.
- Khi gá cần dùng dưỡng so dao để xác định chính xác độ côn. Dưỡng được áp sát vào mặt trụ theo một đường sinh. Sau đó, từng bước điều chỉnh dao đảm bảo lưỡng cắt chính trùng hoặc song song với cạnh còn lại của dưỡng.
- Sau khi đã dưỡng so dao, tiến hành bỏ dưỡng và cắt chi tiết. Quá trình tiến dao ngang hoặc dọc thường phụ thuộc và góc côn.
Phương pháp tiện côn bằng xoay nghiêng bàn trượt dọc
Nguyên lý
Đây là phương pháp tạo ra mặt côn nhờ vào chuyển động của dao theo phương nghiêng so với trục chính của chi tiết gia công. Quá trình tiến dao được thực hiện bằng ổ dao đã được xoay một góc bằng nửa góc côn.
Đặc điểm
- Đây được đánh giá là phương pháp khá phức tạp, đòi hỏi cần vận hành phải có khả năng tính toán và biết điều chỉnh xoay ổ dao.
- Phương pháp tiện côn bằng xoay nghiêng bàn trượt dọc gia công được các chi tiết có độ côn lớn một cách chính xác.
- Độ chính xác của mặt côn phụ thuộc vào độ chính xác của mặt chia trên ổ dao.
- Có khả năng gia công bề mặt côn có độ dài lớn hoặc nhỏ tùy thuộc vào khoảng dịch chuyển của bàn trượt dọc trên.
Kỹ thuật
Dao được gá trên ổ dao, nới lỏng vít kẹp ổ dao trên và tiến hành xoay ổ dao trên một góc bằng với góc nghiêng của mặt côn. Góc nghiêng này được xác định trên vạch chỉ thị được khắc trên để quay hoặc trên bàn dao ngang, siết chặt hai vít kẹp ổ dao trên lại, độ chính xác khi quay ổ dao có chỉ đạt được khoảng ½ độ.
Trong phương pháp tiện côn bằng xoay nghiêng bàn trượt dọc, sử dụng tay để tiến dao bằng cách quay tay quay của ổ dao trên. Thông thường, người ta xác định góc quay của ổ dao bằng cách dùng đồng hồ so tựa lên dưỡng côn để tiện các chi tiết côn có độ chính xác cao.
Xem thêm: M-code tiện CNC là gì? Các mã lệnh M-Code trong máy tiện CNC chi tiết từ A-Z
Phương pháp tiện côn bằng thước côn bằng thước côn
Nguyên lý
Đây là phương pháp được tiến hành dựa vào vào chuyển động của dao tiện theo phương nghiêng so với trục quay của chi tiết. Việc tiến dao thường được thực hiện bằng bàn xe dao, quỹ đạo của dao được quyết định bởi một thanh trượt dẫn hướng cho bàn dao trên, được gọi là thước côn.
Đặc điểm
- Đây là phương pháp khá phức tạp.
- Có khả năng thực hiện tiến dao tự động.
- Thường được dùng để chế tạo chi tiết hàng loạt hoặc gia công mặt côn có độ dài đến 500 – 600mm và có độ dốc thấp.
Kỹ thuật
Trong quá trình gia công, người vận hành cần tháo vát cho bàn trượt ngang hoạt động tự do mà không bị ràng buộc bởi hệ thống vít đai ốc. Bàn trượt dọc quay 90° để điều chỉnh chiều sâu cắt thay cho bàn trượt ngang.
Thước chép hình được điều chỉnh theo độ dốc a, khi xe dao chuyển động tự động thì dao sẽ chuyển động viên theo chiều song song với thước chép hình và tạo ra độ côn theo yêu cầu.
Phương pháp tiện côn bằng xê dịch ngang ụ động
Nguyên lý
Phương pháp tiện côn bằng xê dịch ngang ụ động thực hiện dựa vào chuyển động của dao theo phương nghiêng so với trục quay của chi tiết. Hoạt động tiến dao sẽ thực hiện bằng bàn xe dao, mặt côn được tạo nhờ vào độ lệch trục quay của chi tiết với phương chuyển động chạy dao dọc.
Đặc điểm
- Dùng để gia công chi tiết dài và có độ côn nhỏ.
- Khả năng chạy dao tự động.
- Không gia công được côn trong lỗ.
Kỹ thuật
Phôi được gá trên hai đầu kẹp tốc. Thả lỏng kẹp ụ động lên thân máy, Dịch chuyển ụ động bằng cách vặn hai vít điều chỉnh ở hai bên sườn ụ động.
Có thể kiểm tra khoảng dịch chuyển của ụ động bằng các vạch chỉ thị ở phía cuối ụ động, hoặc có thể dùng căn mẫu và đồng hồ so.
Dao được gá thẳng và tiến dao dọc bằng bàn xe dao.
Những lưu ý khi tiện côn
Khi tiện côn trên máy tiện, có một số lưu ý quan trọng bạn cần tuân theo để đảm bảo an toàn và chất lượng của sản phẩm cuối cùng. Dưới đây là một số lưu ý cơ bản:
- Đảm bảo máy tiện được bảo dưỡng định kỳ: Máy tiện cần được bảo dưỡng định kỳ để đảm bảo hoạt động mượt mà và an toàn. Kiểm tra bảo dưỡng định kỳ và bảo trì máy trước khi bắt đầu tiện côn.
- Kiểm tra vật liệu: Trước khi tiện, đảm bảo vật liệu cần tiện đủ cứng và phù hợp cho công việc. Kiểm tra xem liệu vật liệu có đủ chắc chắn để chịu được quá trình tiện không.
- Kiểm tra công cụ cắt: Sử dụng công cụ cắt sắc bén và phù hợp cho vật liệu cần tiện. Đảm bảo các lưỡi cắt được gắn chặt và được mài sắc.
- Thiết lập tham số cắt: Đặt tốc độ tiện, sâu cắt và tốc độ nạp cắt phù hợp với vật liệu và kích thước côn cần tiện.
- Đào tạo nhân viên: Thường xuyên đào tạo và nâng cao kỹ năng tay nghề cho người vận hành để nắm vững phương pháp tiện côn đạt hiệu quả cao, tiết kiệm thời gian và tạo ra sản phẩm chất lượng cao, đẹp mắt.
Trên đây là tất tần tật những thông tin hữu ích liên quan đến tiện côn. Mong rằng những kiến thức trong bài hữu ích với bạn đọc. Nếu bạn đang có nhu cầu đầu tư máy tiện CNC PMW chất lượng cao, giá tốt giúp tiến hành tiện côn hiệu quả, hãy liên hệ ngay với chúng tôi để được tư vấn và hỗ trợ nhanh nhất.
NHÀ PHÂN PHỐI CHÍNH THỨC THƯƠNG HIỆU PMW TẠI VIỆT NAM
- Trụ Sở Chính TLT – Hồ Chí Minh:
354 Quốc Lộ 1A, P. Bình Hưng Hòa B, Q. Bình Tân, Tp. Hồ Chí Minh
- Chi Nhánh TLT – Hà Nội:
Km 6 Võ Văn Kiệt, Thôn Đoài, X. Nam Hồng, H. Đông Anh, Thủ đô Hà Nội
- Chi nhánh TLT – Bắc Ninh:
Đ. Lê Thái Tổ, P. Võ Cường, TP. Bắc Ninh (Kế bên Honda, đối diện Toyota)
- Hotline: 1900.98.99.06
